الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
86
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
جلال است كه شصت سرا پرده است و در هر سرا پرده هفتاد هزار فرشته و فاصلهء هر سرا پرده با سرا پردهء ديگر پانصد سال راه است ، سپس سرا پردههاى عزت و سرا پردههاى كبرياء و عظمت و قدس و جبروت و فخر و نور سپيد و سپس سرا پردههاى وحدانيت است و مسير هفتاد هزار سال است ( مساحت هفتاد هزار سال در هفتاد هزار سال است ) ، سپس حجاب اعلى است و در اين هنگام سكوت فرمود و سخن خود را به پايان رساند . عمر بن خطاب به او گفت : اى ابو الحسن ! خدا كند زنده نمانم در آن روزى كه ترا نبينم . « 1 » ( 1 ) ابن الفارسى مىگويد : اين حجابها دليل بر عظمت الهى است همان عظمتى كه تصور آن هم براى خلق بيرون از قدرت است و بديهى است كه خداوند به مكان توصيف نمىشود و پوشيده به حجابى نيست . « 2 » ( 2 ) امام صادق ( ع ) فرموده است : حاملان عرش الهى به اين صورتند : يكى از ايشان به صورت آدميان است و براى آنان از خداوند طلب روزى مىكند . دوم به صورت خروس است و براى پرندگان طلب روزى مىكند . سوم به صورت شير است و از خداوند براى درندگان طلب روزى مىكند و چهارم به صورت گاو است و از خداوند براى چهار پايان طلب روزى مىكند و از آن هنگام كه بنى اسرائيل گوسالهپرستى كردهاند ، سر به زير افكنده است و چون روز رستاخيز شود شمار آنان به هشت مىرسد . ( 3 ) از امام حسن بن على ( ع ) هم سؤال شد ، يعنى مردى شامى به ايشان گفت : بگوييد فاصلهء ميان حق و باطل چند است و فاصلهء ميان آسمان و زمين چند و ميان خاور و باختر چند است و قوس قزح چيست و چشمهيى كه ارواح مشركان به آن مىرود چيست و چشمهيى كه ارواح مؤمنان به آن مىرود چيست ؟ مادينه چيست و آن ده چيز كه هر يك از ديگرى سختتر است چيست ؟ ( 4 ) امام مجتبى ( ع ) در پاسخ فرمود : ميان حق و باطل چهار انگشت فاصله است .
--> ( 1 ) . اين خطبه در نهج البلاغه نيامده است ولى در خطبهء 90 ( صفحهء 221 نهج البلاغه چاپ آقاى فيض الاسلام ) وصف فرشتگان آمده است و بايد به آنجا و شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد مراجعه كرد . م . ( 2 ) . ابن الفارسى را نشناختم . آيا منظور جعفر بن احمد بن فارس درگذشتهء 289 هجرى قمرى است كه از محدثان بنام و در گذشته در محلهء كرخ بغداد است ، يا ابو الحسن احمد بن فارس درگذشتهء 395 در رى ؟ م .